11 Nisan 2013 Perşembe

Osmanlı Ordusu 1914 Yılı Seferberliği- Band of Muslim Brothers

Malum, adettendir bizim buralarda diriler kendi aralarında anlaşmak yerine hemmen ölülere sarar. Yaşamın reçetesini ölülerde arar. Ben ve Gundi bugünün nasıl olacağına dair sağlam bir kaldıraç bulamayız da bunun saçmalığına kafa yormak beyin kapasitemizi aştığı için ikna görevini ölülere veriririz. İlk iş 1071 Malazgirt'ten başlarız ölüleri nöbete çağırmaya, sonra Çanakkale Savaşı ile ekmek kadayıfına kaymağı boca eder, kürdan niyetine de Kurtuluş Savaşı'nı ağzımızda geveleriz. Biz iki yaşayan, iki hayat ile bir ortak yaşamı doğrultamayız da ölüler meydana çıkınca ikna oluruz. Bildiğin Night of The Living Dead.

                                 Türk-Kürt-Laz-Çerkes bir olmamızın çimentosu ölüler, ölülerimiz
    (Ve Allah yolunda öldürülen kimseler için “ölüler” demeyin. Hayır, onlar diridirler...Bakara/154)

Turumuzda en sevilen duraklardan en bi birincisi oldum olası Birinci Dünya Savaşı. Kürtler sürekli birlikte savaştıka vurgu yaparken, hâlâ onların varla yok arası halleri değişirse üstün milletliğimizin zedeleneceğine inananlar nayır çeker. Araplarla nihayet barışmamızla birlikte, aslında Ortadoğu'nun efendisi olmak için zorunlu bir taviz akefendilerin verdiği ya neyse, denkleme araplar da dahil oldu 1914/3 tertip kadrosundan. Peki işin doğrusu ne? Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordusunda ki, biz seksen yıl türk ordusu diye terennüm ettik bu ordunun ismini, kimler savaştı? Malum-u alimiz ki osmanlı etnik kimlik sormazdı, din-mezhep sorardı. Buna tam bir yanıt bulamayız ama bu hususta iki adet açıklamalı jpegi buraya not düşmek istiyorum. Yıllar yıllar önce bir kütüphaneden ödünç aldığım iki tablo. İlki dünya savaşının başında mevcut "nizami" birlikleri gösteriyor, ikincisi ise savaş içinde kurulan birlikleri.

           Savaş Başındaki Osmanlı Ordusu Nizami Tümenlerinin Kuruluş-Yerleşim-Akıbet Tablosu

Tabloya dair kısa bir açıklama: Enver, 1914 başında zorla Başkumandan Vekili ve Savaş Bakanı olduğunda ilk iş Balkan Bozgununa sebep olan ordunun reformuna girişti. Geniş kapsamlı bir tasfiye ile yetersiz gördüğü, ne tesadüf ki ittihatçılara yeterince sadık olmayan, subaylar ile ihtiyar amcalar tasfiye edildi. Şimdi inkılap tarihi kitaplarında istanbul hükümetinde bilmem ne nazırı filan diye okuduğumuz general amcaların hepsi bu tasfiye ile ordu dışı bırakılıp ittihatçılar kaçtıktan sonra orduya geri alınan dedelerdir.

Hazırlanan seferberlik planına göre çekirdek kadroda(olması gereken gücün 1/3'ü civarında) 40 tümen kurulacak ve savaş çıkması halinde bunlar bulundukları yörelerden seferber edilerek tamamlanacaktı. Yani bu tabloda "ilk yerleri" sütunu bu tümenlerin seferber edildikleri yerleri gösteriyor. Yani hangi yörelerdeki insanlar askere alınmış onu gösteriyor. Ulaşımın yok hükmünde olduğu bir coğrafyada şimdi olduğu gibi kütükte yazan ilin tam tersine sevk diye bir şey de olamıyor haliyle.

Bu plan -iki istisna hariç- seferberlik ilan edildiğinde, Ağustos 1914'de, aynen uygulanmış. Asir ve Yemen'de üslü 21,39 ve 40. Tümenler yerel koşullar elvermediği için(lokal araplar seferberliği siklemediği için) seferber edilememiş ve sonradan tanıdık birinin komuta edeceği 19. tümen ile 20. tümen henüz kurulmamış. O dönem kayıtlarına göre seferberlik ilan edildiğinde halk, Balkan Bozgunu acıları çok taze olduğu için olacak, seferberlik emrine hemen uymuş ve beklenenden daha da fazla asker toplanmış birlik merkezlerinde.

Bu gözle tabloya bakıldığında bazı hususları görmek mümkün. Mesela nerelerden nizami asker toplandığı, nerelerde boşluklar olduğunu filan. Rêbêr Apo'nun geçmişte PKK Uzun Dönemli Stratejik Bütçe Planında her seferinde ordulaşma aşamasında hedefin altında kalması boşuna değil. Kürtler teee 1839'da Moltke'nin de gayet iyi gözlediği gibi nizami ordu fikrinden oldum olası uzak durmuş. Bu yüzdendir ki Bave Hamid onları Hamidiye Alayları denen aşiret çetelerinde istihdam etme yoluna gitmiş. 1908 Devriminden sonra ermenilerin öncelikli talebi doğrultusunda hamidiye alayları dağıtılınca -koruculuğun kaldırılması talebini bir ben mi hatırlıyorum tam şu anda- ortadan kaybolan yarı resmi milis statüsü 1914 seferberliği ile geri geldi. Osmanlı Genelkurmayının planına göre eski hamidiye alaylarından 4 aşiret süvari tümeni kurularak bunların piyadeden oluşan 3. Ordunun destek gücünü oluşturması planlandı. Yani Kürtler bazılarının savladığı gibi savaşta yok değildir, vardır. Ama azamisi orduda nizami asker olmamışlar, aşiret süvari tümenleri olarak istihdam edilmişler.

Tıpkı arap aşiretlerinden teşkil olunanlar gibi kürt aşiretlerinden toplanan yakışıklı, hafif, iyi süvariler de herhangi bir moderen savaş eğitimine veya teçhizatına sahip olmadıkları için cephedeki ilk hafif süvari alayının hücumu filmi çekimlerinde tepelerinde patlayan top mermileri ile darmadağın olmuş ve kaçmışlar. Bunun üzerine kalanlar cepheden çekilerek iç hizmete alınıp o malum güvenlik görevlerinde ittihatçılara yardımcı olarak istihdam edilmişlerdir.

Kürtler kürtler dedik ama tablo bize bir başka şeyi, bu muhabbetlerde telaffuzu hep unutulan bir şeyi söylüyor. Tabloda Karadeniz Sahil Yolu boyunca ilerlendiğinde kuruluş yeri Samsun'un ötesinde olan tek bir birlik bile yok, yani doğu karadeniz hiç yok. Çünkü şimdi atıp tutan torunlarının tersine dedeler nizami orduya katılmaya o kadar da gönüllü olmamış. O yüzdendir ki tıpkı kürtlerde olduğu gibi çoğu gönüllü müfrezeler yoluyla savaşa iştirak etmişler. Topal Osmanlar, Yahya Kaptanlar adeta yıldızlaşmışlar. O kadar yıldızlaşmışlar ki rus ilerleyişinde ışık hızıyla kaçarken iç bölge harekatlarında nizami ordu komutanlarının onları divanı harplere vermelerine sebep olacak denli ışıklar saçmışlar.


savaş esnasında kurulan birlikleri gösterir tablo

Bu tabloda ise savaş zamanı kurulan birlikler görülüyor. Artık herhangi bir coğrafi kıstas yok. Aslında ilk başlarda alınan karar yeni birlik kurulmamasıdır. Çünkü bunlar ilk kurulan birliklere lazım olan takviyeleri tüketecektir. Ama Enver Paşa durur mu hemen yapıştırmış tümenleri. Bu yeni kurulan birlikler tablosunda Enverinkilerden ziyade Cemalinkilere bakmak lazım. Malum hem reyiz hem de orta dünya bismarckı davidoğlu ne zaman şehitlik görseler başlıyorlar nutka ve muhakkak araplara da çeviriyorlar şehitliğin kıblegahını. 

Cemal Paşa Kanal Seferinden eli boş döndükten sonra Çanakkale Savaşı başlayınca Suriye'deki kuvvetlerin bir kısmı bu cepheye gönderilmek zorunda kalınır. 4. Ordu bir an durur bakar ki tüm Suriye-Filistin mıntıkasında 2,5 tümen asker kalmış. Onların da ikisi arap, çeyreği dümbelekci mevlevi, çeyreği de deliorman maaciri. Hemen yeni birlikler kurmaya girişir. Emme mevcut arap askerin isyan ihtimalini de sonlandırmak lazımdır. Napalım napalım? Hah buldum, zeki ve kendi uluslarına önderlik edebilecek ne kadar milliyetçi arap subay varsa yanlarına biraz da göstermelik türk subay katıp çanakkale'ye gönderelim. Belki 90 yıl sonra birileri çıkar, bizim osmanlıyı yıkacak diye allahından bulup da şehit olsun diye Çanakkale'ye sürdüğümüz bu arapların osmanlı yıkılmasın diye şehit olduğunu filan nutkeder, tazesinden ironi olur ^.^







Yasal Uyarı: Bu filmin çekimi esnasında hiçbir kediye ve gayrimüslime zarar verilmemiş, sadece görmezden gelinmişlerdir, as usually.


8 yorum:

siempre dedi ki...

ahahha ilk ben okudum bu yazıyı, bereketi olmaz 100 bile okuma sayısı olmaz artık :P

Adsız dedi ki...

Tufan bu yazıyı okuduysa ben okumam. alevinin okuduğu yazı, okunmaz.

saint brûleur dedi ki...

neyse ki ben de okudum da siempre sebebiyle kaçan bereket geri geldi çok şükür...

ebedi olur dedi ki...

merak etme bürü özellikle kontrol ettim. tufan ben yazıyı yayınladıktan 15 sn sonra linki tivitledi. demek ki tufan yazılarımı okumuyor. yazma şevki geldi ki ne gelme ^.^

yakkuli dedi ki...

abi tabloların daha büyük hali ya da kaynak var mı? okunmuyo (okumadım)

ebedi olur dedi ki...

bebişim tıklayınca büyüyor ama olmuyorsa mailini veriver jpegleri göndereyim. kaynak yok adamın biri bize bulacaktı kitapları ama...

yakkuli dedi ki...

büyük hali de okunmuyo. yani daha büyük halde koyabilirsin diye dedim. yoksa sana itimatımız sonsuz abi tabloda öyle yazıyo diyosan öyledir.

ebedi olur dedi ki...

yakkuli seni depo boşaltımından dolayı kontrat sonlanması görüşmesi yapmış bir insanın iç huzuruymuşsuncasına kucaklıyor ve selamlıyorum. işleve odaklan ve tanrının bize verdiği büyüteç fonksiyonları nimetlerinden faydalan piiys