5 Eylül 2011 Pazartesi

Protektor

09.01.2011 17:13

   kasım 1938- mayıs 1942 arası prag'ını fon alıp kadın-erkek ilişkisine odaklanan bir çek filmi. film daha adından kelime oyunu yapıyor. protektor malum koruyucu demek. hem filme fon oluşturan dönemde ülkenin resmi adının bohemya-moravya protektorası olmasına vurgu var hem de filmde işlenen özel duruma.

   ekim 1938'de batılı müttefiklerince hitler'e satılan çekoslovakya cumhuriyeti mart 1939'da kendi isteği ile alman koruyuculuğuna girmek zorunda kaldı. yani barışcıl(?) bir şekilde işgal edildi ve slovakya kukla devlet olurkan çek bölümünde protektora kuruldu. film protektora kurulduktan sonra bir kısım çek'in usluca bu yeni koruyuculuğa uyum sağlamasını anlatıyor önce. insanlar çoğu zaman işbirlikçiliği çok zor yapılan bir şey sanarken işbirlikçileri de kötü canavarlar sanıyor. oysa işbirlikçilik, işgal toplumsal sınıfların verili egemenliğine müdahele etmiyorsa eğer, sadece mevcut egemen sınıfların yeni hakim güçle yeni bir ittifak kurmasından ibarettir. yani eski toplumdaki mister ve misis şubular hafif rötuşdan sonra yeni dönemde de gül gibi yaşar gider. işte çek elitleri de almanlar düşman belledikleri için kaçanlar hariç gayet gül gibi normal hayatlarına almanca olarak devam ediyorlar.

   bu genel koruyucu-korunan ilişkisini anlattıktan sonra özel koruyucu-korunan ilişkisine geçiyor film. yahudi aktrist nazilerden korunabilmek için çek kocası tarafından tesis edilen koruyuculuğa razı oluyor. koca genel koruyuculuk ilişkisi içinde eski hayatına devam etme karşılığı gittikçe tutsaklaşırken kadın da özel koruyuculuk ilişkisi içinde hayattan izole oluyor ve de tutsaklaşıyor.

   aslında bir koruyuculuk da yok. almanların koruyuculuğu adım adım esirleştirmeye dönerken kocanın koruyuculuğun absürdlüğü de kadının yahudiler giremez tabelaları ile oynadığı fotoğraf oyunu ile meydana çıkıyor. koruyuculardan koca kıskançca duygularla mülküne sahip çıkma, almanlar çekleri uşaklaştırma derdinde, kadının aşığı bile sürekli benimle yatacak mısın sorusuna evet yanıtı alabilme derdinde.

   nihayet protektorun maskesinin düşme zamanı geliyor. mayıs 1942'de ingiltere'den gelen direnişçilerle çek gençler güzel kalçalarıyla meşhur `reinhard heydrich` abiyi öldürüyor. gestaponun dediği gibi uslu çeklerin karar vermesi gerekiyor artık. tıpkı eşinin aşığı kapısına dayanan yahudi kadının karar vermesi gerekliliği gibi. bir tutsaklaştırmadan ibaret koruyuculuk devam etmeli mi, sonlanmalı mı? işbirlikçi koca protektorundan sıyrılıp isyan saflarına geçerken yahudi aktrist de protektor kocadan sıyrılıp toplama kampının yolunu tutuyor.

   otuzların havasından hoşlananlar için politik bir arka planla soslanmış, çek usulü kadın-erkek ilişki sorgulaması ilgi çekici gelebilir.

Hiç yorum yok: