5 Eylül 2011 Pazartesi

Han-ı Yağma

23.12.2010 10:34

   eski bir türk geleneği. türk göçebe monarşisi tüm ülkeyi hanedan malı sayacak kadar katı gözükse de aynı zamanda hanedan dışı aristokrasinin de gönlünü hoş etmek zorundaydı. aksi halde beglerin isyanıyla o monarşi bir anda tüm hanedanı yokedecek anarşiye dönüşebiliyordu. işte han-ı yağma bunu engellemek için alınmış bir önlemdir. buna göre han-kagan-sultan, belirli periyodlarla sarayında tüm beglerin katılılımıyla bir şölen düzenlermiş. şölenin sonunda ise saray yağmalanırmış. evet hükümdarın sarayı ona bağlı beylerce son tabağa dek yağmalanırmış. eğer hükümdar bu tip şölenlerin arasını çok açar veya sarayını yağmalanmaya değecek kadar değerli eşya ile doldurmamış olursa kınanır ve çok geçmeden de devrilirmiş.

   güncel türk iktidar mefhumunda iktidarın kaynağı anlayışını dikkate aldığımızda han-ı yağma geleneğinin  devamı, erk sahibinin kendine bağlı ekabire verdiği yağmalama izninin hala devamı şaşırtıcı gelmiyor. gelmiyor çünkü ülkemiz dahil tüm türki kültürlerde iktidar hala tengrinin size nasip ettiği bir lütuf. mesela erdoğan allah nasip ettiği için başbakan olduğuna inanıyor, allah tarafından seçildiğine inanıyor. böyle olunca muktedirin alt kadrosuna yaklaşımı da aynı kalıyor. erdoğan'ın yasaya değil kişiye bağlı adalet anlayışı, eski arzuhal sunumuna benzer tebanın dertlerini dinleyip tiz çözüle yapması, ona ulaşınca gerçekleşen mucizeler tıpkı tıpkı tarih kitaplarında adil hükümdarlara dair anlatılan menkıbelere benziyor.

   han-ı yağma'da değişen yağmalananın saray yerine ülke olması ve bu bağlamda biraz daha teknik hesaplama gerektirmesi. yoksa bizim çalık ile aile fotoğrafındaki kamuranların payları çakışabilir. iktidar sizin halk içinden bir temsilci değil de tanrının seçtiği kişi olmanızla ele geçirdiğinize inandığınız bir güç oldukça da han-ı yağma devam edecek. hesapta allah'a duyulan güveni ifade etmek, ahlaki üstünlüğünüzü berkitmek amacıyla sarıldığınız seçilmiş insan olmanın sonuçta sizi bir nev'i hırsıza veyahut yağmalanmış malların pay edicisine dönüştürmesi tuhaf ve komik.

Hiç yorum yok: