11 Temmuz 2011 Pazartesi

Flavius Claudius İulianus (Julianus Apostatol)

22.12.2008 20:43

  Son pagan roma imparatoru. MS 361-363 yılları arasında nispeten kısa bir süre hüküm sürmesine rağmen ünü çağları aşıp günümüze kadar gelmiştir. Bunda temel etken amcası `constantinus`'un meşhur `iznik fermanı ` ile pagan roma ile hıristiyanlık arasındaki yaklaşık 300 yıl süren kavgayı hıristiyanlığın kazandığını ilan etmesinden sonra pagan roma'nın son direnişini temsil etmesidir. MS 361 yılında tahta geçene dek pagan inancını gizleyip hıristiyan gibi davranmış ve tahta geçmesinin ardından gerçek inancını açıklamış. Bundan dolayı dönemin kilise büyüğü Eusebius tarafından dönek (apostatol) ilan edilmiştir.

  Julianus henüz küçük bir çocukken amcasının ölümünün ardından kuzenlerinin babasını öldürtmesine şahit olmuş ve sonrasında sürekli öldürülme korkusu ile yaşamış. Kuzenlerinin koyu birer hıristiyan olması ve iktidara yeni yerleşen kilisenin sınırsız yağmacılıkla geçmiş yılların acısını çıkarmasına şahitliği julianus’u inanç olarak keskin bir hıristiyanlık karşıtı yapmış. Öte yandan hükümdar ailesi bireyi olarak sürekli takip edilmesi ve hayatına yönelik iktidar kaynaklı potansiyel tehditler kendisini iktidarla hiçbir ilişkisi olmayan bilim delisi atom profesörü ali kılığına sokarak atina felsefe okullarına vurmasına neden olmuştur. Kardeşi Gallus'un tahtta gözü olduğu iddiasıyla kuzeni imparator Constantius tarafından öldürülmesi bu korkunun haksız olmadığının kanıtıdır.

  Tabi roma imparatorluğu tek bir imparator tarafından tatmin edilemeyecek kadar geniş olduğundan Constantius o zamana kadar atina'nın felsefe okullarında  takılan zararsız geek öğrenci kılığındaki Julianus'u yanına çağırtarak batı bölümünün yöneticisi yani sezar’ı atamış. meşhur jul'un ölümünden bu yana çok yıllar geçmiş ve sezarlık gerçek imparatorların(augustus) yancısı elemanların ünvanı olmuş.

  Galya'ya yerleştikten sonra gizlice pagan inancına geri dönen julianus o sırada lejyonların sık yakalandığı bizim komutan niye imparator değil hastalığı neticesinde imparator ilan edilmiş. Her isyancının bitirme tezi olan mevcut imparatorla savaş kapsamında kuzen constantius ile savaşmak ve kesinkes yenilmek için istanbul yolundayken kuzenin çukurova da kalıcı ikamete karar vermesi nedeniyle imparator olmuş.

  julianus, isevi tektanrıcılığın roma'nın çoğulcu uygarlığını yok edeceğini doğru olarak öngörmüş ama karşı tez olarak bildik pagan çok tanrıcılığın canlandırılmasından başka bir yöntem bulamamış. Meşhur Yahudi lobisini yanına almak için Kudüs'ün ünlü tapınağının yeniden inşasını emretmeyi de ihmal etmemiş. Sıkı bir Marcus Aerelius ve İskender hayranı olduğu belirtilmekte. Marcus gibi bol bol yazan arkadaş biraz da İskender olmaya karar vermiş ve düzenlediği pers seferinde aldığı yaralardan dolayı ölmüş. Kendisini yaralayanın aslında bir pers askeri değil kendi ordusundan bir hıristiyan olduğu iddia edilmekte halen.

  julianus, aydınlanmacı düşünürlerden `Gibbon`'un ölümsüz eseri `Decline And Fall Of The Roman Empire` ile yeniden keşfedilmiştir. Gibbon eserinin ruhuna uygun olarak onda o zamana dek hakim kanı olan dini satmış dönek yerine roma uygarlığını yok eden kilise karanlığına karşı yenileceğini bildiği halde savaşan bir şövalye görmüştür.

  julianus, hıristiyanmış gibi görünerek rahat rahat hüküm sürmek yerine düşünsel ve eylemsel planda tekleştirici ve diğer tüm inançları yok edici bu dinle mücadele etmeyi tercih etmiştir. belki mücadeleyi kazanamamış ama aydınlanmacı avrupa düşünürleri onda kilise karanlığına karşı mücadele eden ilk önderlerini görmüşler.

Hiç yorum yok: